Decyzja o byciu rodziną zastępczą winna być podjęta wspólnie ze wszystkimi członkami danej rodziny przede wszystkim z uwzględnieniem opinii własnych dzieci. Rodziną  zastępczą  może zostać małżeństwo lub osoba samotna. Aby zostać rodziną zastępczą trzeba spełnić kilka warunków formalnych wymienionych w cytowanej wyżej ustawie:

Pełnienie funkcji rodziny zastępczej oraz prowadzenie rodzinnego domu dziecka może być powierzone  osobom, które:

1. Przebywają na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
2. Korzystają w pełni z praw cywilnych i obywatelskich, to znaczy nie były skazane prawomocnym wyrokiem sądu za umyślne przestępstwo lub umyślne przestępstwo skarbowe.
3. Przynajmniej jedna osoba tworząca rodzinę zastępczą winna posiadać stałe źródło dochodów.
4. Nie są i nie były pozbawione, zawieszone  ani ograniczone we władzy rodzicielskiej.
5. Są w dobrym stanie zdrowia umożliwiającym sprawowanie bezpośredniej opieki nad dzieckiem (co jest potwierdzone zaświadczeniem lekarskim).
6. Zapewniają odpowiednie warunki bytowe i mieszkaniowe umożliwiające dziecku zaspokojenie jego indywidualnych potrzeb w tym:
   • rozwoju emocjonalnego
   • właściwej edukacji i rozwoju zainteresowań
   • wypoczynku i organizacji czasu wolnego

Analizę sytuacji osobistej, rodzinnej i majątkowej kandydatów dokonuje Ośrodek Wsparcia i Terapii Rodzin w Nowym Sączu wykonujący zadania Organizatora Pieczy Zastępczej. Praca z kandydatami na rodzinę zastępczą lub rodzinny dom dziecka przebiega według określonych procedur.

1. Rozmowę wstępnąz osobami zgłaszającymi gotowość do pełnienia funkcji  niezawodowej rodziny zastępczej; przedstawienie kryteriów do spełnienia według art. 42. Ustawy z dnia 9 czerwca 2011r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej.
2. Złożenie wnioskuprzez kandydatów z prośbą o przeprowadzenie analizy sytuacji osobistej rodzinnej i majątkowej. Przedłożenie wymaganych zaświadczeń o stanie zdrowia i dochodach oraz oświadczeń dotyczących sytuacji cywilno – prawnej kandydatów.

(Wniosek wraz z załącznikami przyjmuje sekretariat Ośrodka Wsparcia i Terapii Rodzin w Nowym Sączu)

3. Przeprowadzenie przez dwóch pracowników OWiTR badań psychologiczno– pedagogicznych uwzględniających między innymi predyspozycje do opieki nad dziećmi (w siedzibie Ośrodka Wsparcia i Terapii Rodzin) zakończonych opinią o kandydatach. Badania obejmują maksymalnie  5 spotkań.
4. Przeprowadzenie wywiadu w miejscu zamieszkania rodziny.
5. Szkolenie grupowedla kandydatów na rodzinę zastępczą przeprowadzone  przez Ośrodek Wsparcia i Terapii Rodzin.
6. Kwalifikację rodziny zastępczejdo rodzinnej formy opieki zastępczej na Zespole kwalifikacyjnym OWiTR zakończone przyznaniem zaświadczenia kwalifikacyjnego.

1. 1. Przeprowadzenie wywiaduw miejscu zamieszkania rodziny.
   2. Zebranie wymaganych zaświadczeńo stanie zdrowia i dochodach oraz oświadczeń dotyczących sytuacji cywilno – prawnej kandydatów.
   3. Przeprowadzenie badań  psychologiczno – pedagogicznych(w siedzibie Ośrodka Wsparcia i Terapii Rodzin) zakończonego opinią o kandydatach.
   4. Szkolenie indywidualnedla spokrewnionej rodziny zastępczej zakończone wydaniem zaświadczenia kwalifikacyjnego wydanego przez Ośrodek Wsparcia i Terapii Rodzin w Nowym Sączu.

   Obowiązek sprawowania opieki nad dzieckiem rodzina zastępcza podejmuje na podstawie postanowienia sądu, z dniem faktycznego umieszczenia dziecka w rodzinnej formie opieki.

   Nadzór nad działalnością placówki opiekuńczo – wychowawczej typu rodzinnego sprawuje wojewoda.

   Rodziny zastępcze i rodzinne domy dziecka objęte są opieką organizatora pieczy zastępczej.

   W Nowym Sączu zadania organizatora rodzinnej pieczy zastępczej wypełnia Ośrodek Wsparcia i Terapii Rodzin.